Λόγου Γιόγκις

Τι είναι η ΔΕΠΥ;

Η διαταραχή ελλειμματικής προσοχής/υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) χαρακτηρίζεται από ένα συνεχές μοτίβο απροσεξίας ή/και υπερκινητικότητας-παρορμητικότητας που παρεμποδίζει τη λειτουργία ή την ανάπτυξη. Τα άτομα με ΔΕΠΥ παρουσιάζουν ένα συνεχές πρότυπο των ακόλουθων συμπτωμάτων:

• Απροσεξία, δηλαδή ένα άτομο δυσκολεύεται να παραμείνει οργανωμένο και να δώσει την απαραίτητη προσοχή σε μια εργασία που κάνει και αυτές οι δυσκολίες δεν οφείλονται σε έλλειψη κατανόησης ή ενδιαφέροντος. Σε ένα παιδί ενδέχεται να συναντήσετε τα ακόλουθα:
  • Κάνει απρόσεκτα λάθη
  • Δεν δίνει σημασία στη λεπτομέρεια
  • Δυσκολεύεται να διατηρήσει την προσοχή του σε εργασίες ή δραστηριότητες παιχνιδιού
  • Δεν φαίνεται να ακούει όταν του μιλάνε
  • Δεν φαίνεται να ακολουθεί τις οδηγίες
  • Αποτυγχάνει να ολοκληρώσει τις σχολικές εργασίες και τις μικροδουλειές
  • Δυσκολεύεται να οργανώσει εργασίες και δραστηριότητες
  • Αποφεύγει, αντιπαθεί ή διστάζει να συμμετάσχει σε εργασίες που απαιτούν διαρκή πνευματική προσπάθεια
  • Χάνει πράγματα απαραίτητα για εργασίες ή δραστηριότητες
  • Αποσπάται εύκολα η προσοχή του
• Υπερκινητικότητα, δηλαδή ένα άτομο μπορεί να φαίνεται οτι κινείται συνεχώς, ακόμα και σε περιπτώσεις που δεν είναι απαραίτητο (π.χ. κατά τη διάρκεια του μαθήματος μέσα στην τάξη). Στους ενήλικες, η υπερκινητικότητα μπορεί να σημαίνει υπερβολική ανησυχία ή υπερβολική ομιλία. Σε ένα παιδί ενδέχεται να συναντήσετε τα ακόλουθα:
  • Συνέχεια κουνάει τα χέρια και τα πόδια ακόμη κι όταν κάθεται
  • Σηκώνεται απο τη θέση του ενώ βρίσκεται στην τάξη
  • Τρέχει ή σκαρφαλώνει σε ακατάλληλες στιγμές
  • Δυσκολεύεται να παίξει ήσυχα
  • Το διακατέχει μια υπερβολική ενέργεια
  • Μιλάει υπερβολικά
• Παρορμητικότητα, δηλαδή ένα άτομο μπορεί να ενεργεί χωρίς σκέψη ή να έχει δυσκολία με τον αυτοέλεγχο. Η παρορμητικότητα θα μπορούσε επίσης να περιλαμβάνει την επιθυμία για άμεσες ανταμοιβές ή την αδυναμία καθυστέρησης της ικανοποίησης. Ένα παρορμητικό άτομο μπορεί να διακόπτει τους άλλους ή να παίρνει σημαντικές αποφάσεις χωρίς να υπολογίζει τις μακροπρόθεσμες συνέπειες. Σε ένα παιδί ενδέχεται να συναντήσετε τα ακόλουθα:
  • Απαντάει επιπόλαια πριν ολοκληρωθούν οι ερωτήσεις
  • Δυσκολεύεται να περιμένει τη σειρά του
  • Διακόπτει τους άλλους

Περίπου το 10% των παιδιών σχολικής ηλικίας (παγκοσμίως) έχουν ΔΕΠΥ και φαίνεται να επηρεάζει περισσότερο τα αγόρια από ότι τα κορίτσια. Η διαταραχή μπορεί να εμφανιστεί σε κάθε οικογένεια και ΔΕΝ είναι αποτέλεσμα κακής ανατροφής των παιδιών. Είναι μια έγκυρη νευροβιολογική κατάσταση που συχνά υπάρχει σε συνδυασμό με άλλες διαταραχές όπως:

• Μαθησιακές Δυσκολίες : Διαταραχή αισθητηριοκινητικού συντονισμού, φτωχή γραφή και προβλήματα βραχυπρόθεσμης μνήμης.
• Κατάθλιψη: Ευερεθιστότητα, προβλήματα ύπνου, σταθερή αρνητική διάθεση και αδυναμία απόλαυσης ευχάριστων εμπειριών.
• Σύνδρομο Tourette: Συχνά πολλαπλά τικ.
• Άγχος: Χαμηλή αυτοεκτίμηση, συνεχής ανησυχία και φοβίες.
• Αναπτυξιακή Διαταραχή Κινητικού Συντονισμού: Αδεξιότητα, κακή απόδοση στον αθλητισμό και μεγάλες καθυστερήσεις στην επίτευξη κινητικών ορόσημων.
• Διαταραχές λόγου και ομιλίας: Πολύ πίσω στα γλωσσικά ορόσημα, απλός εκφραστικός λόγος, αρθρωτικά λάθη και καθυστέρηση στην ικανότητα ανάγνωσης.

Η επίδραση της ΔΕΠΥ στην Γλωσσική Ανάπτυξη

Τα παιδιά με ΔΕΠΥ έχουν δυσκολία στην εκτελεστική λειτουργία, πράγμα που σημαίνει ότι δυσκολεύονται να ταξινομήσουν και να οργανώσουν τις πληροφορίες που αντιλαμβάνονται στην καθημερινή τους ζωή – όπως οι σκέψεις τους όταν κάνουν μια συνομιλία. Ακολουθούν μερικές δυσκολίες επικοινωνίας που συναντάμε σε παιδιά με ΔΕΠΥ:

• Συνήθως μιλάνε πολύ και δεν αφήνουν τους άλλους να συμμετέχουν στη συζήτηση
• Μιλάνε πολύ δυνατά, ιδιαίτερα όταν είναι ενθουσιασμένα με το θέμα της συζήτησης
• Διακόπτουν τους άλλους από φόβο μήπως ξεχάσουν τι θέλουν να πουν και είναι ανυπόμονοι
• Όταν υπάρχει μια συζήτηση συνήθως βγαίνουν εκτός θέματος διότι ξεχάστηκαν ή αποσπάται η προσοχή τους
• Δυσκολέυονται στην παρακολούθηση μιας συνομιλίας ιδιαίτερα όταν διεξάγεται σε μεγάλη ομάδα ανθρώπων
• Αγωνίζονται να κάνουν μια μακρά συζήτηση λόγω δυσκολιών επεξεργασίας και αυτό τους κουράζει

Δείτε πώς μπορείτε να βοηθήσετε το παιδί σας με ΔΕΠΥ

Εάν υποψιάζεστε ότι το παιδί σας έχει ΔΕΠΥ, το καλύτερο που έχετε να κάνετε για να το βοηθήσετε είναι να λάβει μια σωστή διάγνωση. Η αλήθεια είναι πως δεν υπάρχει κάποιο τεστ που να μπορεί να διαγνώσει τη ΔΕΠΥ και μπορεί να είναι μια δύσκολη διαδικασία. Η διάγνωση απαιτεί να υπάρχουν σαφείς κλινικές ενδείξεις που επηρρεάζουν σημαντικά την κοινωνική, ακαδημαϊκή ή/και επαγγελματική λειτουργικότητα.

Εάν το παιδί σας έχει διαγνωστεί με ΔΕΠΥ, τότε πρέπει να περιμένετε πιθανά προβλήματα λόγου και ομιλίας. Σε κάθε περίπτωση η βοήθεια ενός λογοθεραπευτή κρίνεται απαραίτητη. Επίσης μπορείτε να προσαρμόσετε τον τρόπο που επικοινωνείτε με το παιδί σας με σκοπό να το ενθαρρύνετε και να το διευκολύνετε.

Στρατηγικές Επικοινωνίας

• Αναγνωρίστε πότε το παιδί σας σας ακούει και σας δίνει προσοχή
• Δώστε του άμεσα θετική αλληλεπίδραση όταν εποκοινωνεί καλά μαζί σας
• Δώστε του σύντομες, απλές οδηγίες
• Παρέχετε κανόνες επικοινωνίας που είναι σαφείς και σύντομοι
• Δημιουργήστε στρατηγικές επικοινωνίας που λειτουργούν και για τους δύο σας
• Δώστε του επιλογές
• Χρησιμοποιήστε οπτικά βοηθήματα
• Μιλήστε απαλά και μείνετε ήρεμοι
• Εξηγήστε τις προσδοκίες σας
• Χρησιμοποιήστε σύντομες λίστες εργασιών για να τους βοηθήσετε να θυμούνται πράγματα
• Αξιοποιήστε τα πράγματα/ τις δραστηριότητες στα οποία είναι καλό το παιδί σας
• Βεβαιωθείτε ότι οι οδηγίες σας είναι κατανοητές

Γενικές στρατηγικές

• Δημιουργήστε ένα πρόγραμμα και ακολουθήστε μια ρουτίνα
• Φτιάξτε απλούς κανόνες στο σπίτι
• Επιβραβεύστε την καλή συμπεριφορά
• Εστιάστε στην προσπάθεια, όχι στο τελικό αποτέλεσμα
• Να είστε πρόθυμοι να κάνετε κάποιους συμβιβασμούς
• Πιστέψτε στο παιδί σας
• Δώστε του ρεαλιστικές εργασίες
• Μιλήστε με τους δασκάλους του παιδιού σας
• Βεβαιωθείτε ότι το παιδί σας γνωρίζει ότι το αγαπάτε και το υποστηρίζετε άνευ όρων
• Φροντίστε τον εαυτό σας και αναζητήστε υποστήριξη αν χρειαστεί.

Η ΔΕΠΥ είναι μια ιδιαίτερη κατάσταση που μπορεί να δυσκολέψει τη καθημερινότητα ενός παιδιού. Εμείς σαν θεραπευτές και εσείς σαν γονείς/ φροντιστές πρέπει να στηρίξουμε, να δείξουμε κατανόηση και κάνουμε τις απαραίτητες ενέργειες με σκοπό να διευκολύνουμε τη ζωή αυτων των παιδιών με ΔΕΠΥ.