10 ερωτήσεις που βοηθούν το παιδί να μιλήσει περισσότερο
«Πώς πέρασες σήμερα στο σχολείο;»
«Καλά.»
«Τι κάνατε;»
«Τίποτα.»
Αν αυτή η μικρή συζήτηση σας φαίνεται γνώριμη, δεν είστε οι μόνοι!
Πολλά παιδιά δυσκολεύονται να απαντήσουν σε γενικές ερωτήσεις όπως «Πώς πέρασες;» ή «Τι κάνατε σήμερα;». Όχι απαραίτητα επειδή δεν θέλουν να μιλήσουν, αλλά επειδή μια τόσο ανοιχτή ερώτηση απαιτεί να θυμηθούν ολόκληρη την ημέρα τους, να επιλέξουν τι είναι σημαντικό, να οργανώσουν τις σκέψεις τους και στη συνέχεια να τις μετατρέψουν σε λόγο.
Κι αυτό δεν είναι πάντα τόσο απλό όσο φαίνεται.
Η λύση; Πιο συγκεκριμένες, παιχνιδιάρικες και ουσιαστικές ερωτήσεις.
10 ερωτήσεις για μετά το σχολείο
- Ποιο ήταν το πιο αστείο πράγμα που έγινε σήμερα;
- Με ποιο παιδί έπαιξες περισσότερο; Τι παίξατε;
- Τι σου άρεσε περισσότερο σήμερα;
- Υπήρξε κάτι που σε δυσκόλεψε σήμερα;
- Έμαθες κάτι καινούριο που δεν ήξερες χθες;
- Αν μπορούσες να ξαναζήσεις μία στιγμή από τη σημερινή μέρα, ποια θα διάλεγες;
- Υπήρξε κάτι που σε έκανε να γελάσεις, να θυμώσεις ή να στενοχωρηθείς;
- Αν η σημερινή σου μέρα ήταν ένα χρώμα, ποιο θα ήταν και γιατί;
- Σε βοήθησε κάποιος σήμερα ή βοήθησες εσύ κάποιον;
- Αν ήσουν εσύ ο δάσκαλος για μία ώρα, τι θα άλλαζες από τη σημερινή μέρα;
Οι ερωτήσεις αυτές δεν έχουν «σωστή» απάντηση. Στόχος τους είναι να δημιουργήσουν χώρο για επικοινωνία.
Γιατί οι πιο συγκεκριμένες ερωτήσεις βοηθούν;
Όταν ρωτάμε «Τι έκανες σήμερα;», το παιδί πρέπει να ψάξει μέσα σε πολλές ώρες εμπειριών και να αποφασίσει μόνο του από πού θα ξεκινήσει.
Μια πιο συγκεκριμένη ερώτηση, όπως «Με ποιον έπαιξες στο διάλειμμα;», του δίνει ένα σημείο εκκίνησης.
Και μέσα από μια απλή συζήτηση εξασκούνται πολύ σημαντικές γλωσσικές δεξιότητες: η ανάκληση πληροφοριών, η περιγραφή γεγονότων, το λεξιλόγιο, η χρονική ακολουθία, η αφήγηση και η οργάνωση της σκέψης.
Με άλλα λόγια, μια καθημερινή κουβέντα στο αυτοκίνητο ή στο τραπέζι μπορεί να γίνει μια όμορφη ευκαιρία ανάπτυξης του λόγου — χωρίς το παιδί να αισθάνεται ότι «κάνει άσκηση».
Μην κάνετε τη συζήτηση… ανάκριση
Δέκα καλές ερωτήσεις δεν σημαίνει ότι πρέπει να κάνουμε και τις δέκα κάθε απόγευμα!
Διαλέξτε μία ή δύο.
Ακούστε πραγματικά την απάντηση.
Κάντε μια μικρή συμπληρωματική ερώτηση.
Και, κυρίως, μοιραστείτε κι εσείς κάτι από τη δική σας ημέρα.
Για παράδειγμα:
«Θες να σου πω ποιο ήταν το πιο αστείο πράγμα που συνέβη στη δική μου μέρα;»
Η επικοινωνία γίνεται πολύ πιο φυσική όταν είναι αμφίδρομη. Το παιδί δεν αισθάνεται ότι πρέπει να δώσει αναφορά για το σχολείο, αλλά ότι συμμετέχει σε μια συζήτηση.
Και κάτι ακόμα: επιλέξτε τη σωστή στιγμή
Δεν θέλουν όλα τα παιδιά να μιλήσουν αμέσως μόλις βγουν από την πόρτα του σχολείου.
Μετά από αρκετές ώρες συγκέντρωσης, κοινωνικής αλληλεπίδρασης και πολλών ερεθισμάτων, κάποια παιδιά χρειάζονται πρώτα λίγη ησυχία, φαγητό, κίνηση ή παιχνίδι.
Μπορεί η καλύτερη συζήτηση της ημέρας να γίνει στο αυτοκίνητο.
Ή την ώρα του φαγητού.
Ή ακόμη και λίγο πριν τον ύπνο.
Ακολουθήστε τον ρυθμό του παιδιού.
Όταν η αφήγηση δυσκολεύει το παιδί
Μερικές φορές ένας γονιός παρατηρεί ότι το παιδί δεν απαντά απλώς μονολεκτικά, αλλά δυσκολεύεται γενικότερα να περιγράψει ένα γεγονός.
Μπορεί να μπερδεύει τη σειρά των γεγονότων, να δυσκολεύεται να βρει τις λέξεις που θέλει, να δίνει πολύ περιορισμένες πληροφορίες ή να χρειάζεται πολλές ερωτήσεις για να αφηγηθεί κάτι που συνέβη.
Η ικανότητα να διηγούμαστε μια εμπειρία είναι σημαντικό κομμάτι της γλωσσικής ανάπτυξης και συνδέεται με δεξιότητες που χρησιμοποιεί το παιδί καθημερινά τόσο στις κοινωνικές του σχέσεις όσο και στο σχολείο.
Αν τέτοιες δυσκολίες εμφανίζονται συχνά και σας προβληματίζουν, μια συζήτηση με λογοθεραπευτή μπορεί να βοηθήσει να κατανοήσετε καλύτερα τις γλωσσικές δεξιότητες και τις ανάγκες του παιδιού.
Δεν χρειάζεται να μιλάει περισσότερο. Χρειάζεται να θέλει να μοιραστεί.
Ο στόχος μας δεν είναι να αποσπάσουμε όσο το δυνατόν περισσότερες πληροφορίες από το παιδί.
Είναι να δημιουργήσουμε μια καθημερινότητα στην οποία αισθάνεται ότι αξίζει να μας μιλήσει και ότι εμείς έχουμε χρόνο να το ακούσουμε.
Μερικές φορές, λοιπόν, αντί για το κλασικό:
«Πώς πέρασες στο σχολείο;»
χρειάζεται απλώς μια διαφορετική ερώτηση.
Και ίσως αυτή η μία ερώτηση να ανοίξει την πόρτα για μια ολόκληρη ιστορία.
Σχολιάστε