Πότε χρειάζεται διερεύνηση;
«Δεν κάθεται λεπτό!»
«Ξεχνάει συνέχεια τι του λέω.»
«Η δασκάλα λέει ότι αφαιρείται εύκολα.»
«Μήπως απλώς είναι ζωηρό ή χρειάζεται να το ψάξουμε περισσότερο;»
Είναι ερωτήσεις που απασχολούν πολλούς γονείς, ιδιαίτερα όταν το παιδί ξεκινά το σχολείο και οι απαιτήσεις για συγκέντρωση, οργάνωση και αυτοέλεγχο αυξάνονται.
Το πρώτο που χρειάζεται να θυμόμαστε είναι ότι τα παιδιά είναι παιδιά. Κινούνται, ενθουσιάζονται, βαριούνται, αποσπώνται και κάποιες ημέρες δυσκολεύονται περισσότερο να συνεργαστούν.
Μια ζωηρή συμπεριφορά από μόνη της δεν σημαίνει ότι υπάρχει κάποια διαταραχή.
Πότε όμως αξίζει να το παρατηρήσουμε περισσότερο;
Το σημαντικό δεν είναι μόνο αν το παιδί δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί, αλλά:
- πόσο συχνά συμβαίνει,
- πόσο έντονη είναι η δυσκολία,
- αν εμφανίζεται σε περισσότερα από ένα περιβάλλοντα,
- και κυρίως αν επηρεάζει ουσιαστικά την καθημερινότητά του.
Για παράδειγμα, αξίζει περισσότερη διερεύνηση όταν το παιδί συστηματικά:
- δυσκολεύεται να ολοκληρώσει απλές δραστηριότητες,
- ξεχνά συχνά οδηγίες ή αντικείμενα,
- αποσπάται πολύ εύκολα,
- δυσκολεύεται να περιμένει τη σειρά του,
- ενεργεί παρορμητικά,
- χρειάζεται συνεχείς υπενθυμίσεις για καθημερινές εργασίες,
- δυσκολεύεται σημαντικά στην οργάνωση,
- αντιμετωπίζει προβλήματα στο σχολείο, στις φιλίες ή στην οικογενειακή καθημερινότητα.
Ένα σημαντικό στοιχείο είναι επίσης το περιβάλλον.
Αν μια συμπεριφορά εμφανίζεται μόνο σε μία συγκεκριμένη κατάσταση, χρειάζεται να αναρωτηθούμε τι συμβαίνει εκεί. Αν, αντίθετα, παρόμοιες δυσκολίες παρατηρούνται στο σπίτι, στο σχολείο και σε άλλες δραστηριότητες, η εικόνα χρειάζεται πιο ολοκληρωμένη διερεύνηση.
Η δυσκολία συγκέντρωσης δεν σημαίνει απαραίτητα ΔΕΠ-Υ
Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο μήνυμα για έναν γονιό.
Η μειωμένη συγκέντρωση, η ανησυχία ή η παρορμητικότητα μπορεί να σχετίζονται με πολλούς διαφορετικούς παράγοντες.
Ένα παιδί μπορεί, για παράδειγμα, να είναι κουρασμένο, να μην κοιμάται καλά, να βιώνει άγχος, να αντιμετωπίζει μαθησιακές ή γλωσσικές δυσκολίες ή να δυσκολεύεται για άλλους αναπτυξιακούς ή συναισθηματικούς λόγους.
Γι’ αυτό και η διάγνωση δεν μπορεί να γίνεται από μία συμπεριφορά, μια παρατήρηση ή ένα διαδικτυακό ερωτηματολόγιο.
Γιατί είναι σημαντική η σωστή αξιολόγηση;
Η αξιολόγηση δεν γίνεται για να «βάλουμε μια ταμπέλα» στο παιδί.
Γίνεται για να καταλάβουμε τι ακριβώς το δυσκολεύει και τι χρειάζεται για να το υποστηρίξουμε καλύτερα.
Μια ολοκληρωμένη αξιολόγηση λαμβάνει υπόψη την αναπτυξιακή πορεία του παιδιού, τη συμπεριφορά του στο σπίτι και στο σχολείο, τις σχολικές και κοινωνικές του δεξιότητες, καθώς και πιθανούς άλλους παράγοντες που μπορεί να επηρεάζουν την προσοχή και τη συμπεριφορά.
Συχνά χρειάζονται πληροφορίες τόσο από τους γονείς όσο και από τους εκπαιδευτικούς, ώστε να έχουμε μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα του παιδιού.
Και αυτό είναι σημαντικό, γιατί δύο παιδιά που εξωτερικά φαίνονται «το ίδιο αφηρημένα» μπορεί να χρειάζονται εντελώς διαφορετική υποστήριξη.
Πότε να ζητήσω βοήθεια;
Αν οι δυσκολίες επιμένουν, εμφανίζονται συχνά και αρχίζουν να επηρεάζουν τη μάθηση, τις σχέσεις, την αυτοπεποίθηση ή την καθημερινότητα του παιδιού, αξίζει να συζητήσετε τις ανησυχίες σας με έναν κατάλληλα καταρτισμένο επαγγελματία.
Η αξιολόγηση δεν σημαίνει ότι «σίγουρα υπάρχει κάτι».
Σημαίνει ότι επιλέγουμε να κατανοήσουμε πριν βγάλουμε συμπεράσματα.
Και όσο καλύτερα κατανοούμε τις πραγματικές ανάγκες ενός παιδιού, τόσο πιο στοχευμένα μπορούμε να το βοηθήσουμε.
Σχολιάστε